اتریوم (Ethereum) با واحد اختصاری ETH یک ارز دیجیتال و بلاک چین غیرمتمرکز است. ایجاد اتریوم یک انقلاب در صنعت بلاک چین به حساب می‌آید؛ چراکه باعث شد پای قراردادهای هوشمند در مقیاس وسیع به این حوزه باز شود.

این ارز دیجیتال آمده است که «همه‌چیز» را غیرمتمرکز کند. آینده‌ای را تصور کنید که مردم مستقیماً و بدون اعتماد به واسطه‌های فاسد، از انواع خدمات مالی و غیرمالی استفاده می‌کنند. سیستم‌هایی که کنترلشان در دست مردم است، هیچ‌گاه متوقف نمی‌شوند و هیچ‌کس نمی‌تواند در کار آن‌ها تداخل ایجاد کند. این آینده‌ای است که اتریوم برایش ساخته شده است.

‌اتریوم چیست؟

اتریوم (Ethereum) یا اتر با نماد ETH یا (Ξ) یک شبکه غیرمتمرکز (Decentralized) و مبتنی بر قراردادهای هوشمند است. ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin) با مشارکت گوین وود (Gavin Wood) و چند نفر دیگر این بلاک چین و ارز دیجیتال را ۳۰ جولای ۲۰۱۵ به‌صورت رسمی و پس از یک عرضه اولیه سکه (ICO) راه‌اندازی کردند. در حال اتر بزرگترین ارز دیجیتال جهان پس از بیت کوین است.

اتریوم از آن جهت که باعث شد تا برنامه‌نویس‌ها بتوانند روی بلاک چین برنامه‌های غیرمتمرکز (Decentralized Application) یا دپ (Dapp) بسازند، یک فناوری انقلابی به حساب می‌آید. در حال حاضر هزاران قرارداد هوشمند برنامه‌های بلاک چینی روی بستر اتریوم در حال کار کنند که از مهمترین‌های آنها می‌توان به صرافی غیرمتمرکز یونی سواپ (Uniswap) اشاره کرد.

به طور کلی این شبکه سه هدف و کاربرد اصلی دارد:

• پول دیجیتال غیرمتمرکز؛
• تسهیل پرداخت‌های جهانی؛
• حذف واسطه‌ها؛
• ساخت و اجرای برنامه‌های کاربردی غیرمتمرکز.
• حذف واسطه توسط اتریوم

ظهور و رونق بسیاری از فناوری‌های دیگر مثل متاورس (Metaverse) و NFTها یا همان توکن‌های غیرمثلی به‌واسطه رونق Ethereum شکل گرفت. تا پیش از اتریوم و محکم‌شدن جای پایش، نه خبری از NFT بود و نه متاورس‌ها انقدر فراگیر شده بودند.

اتریوم چطور کار می‌کند؟

اتریوم شبکه‌ای بلاک چینی است که بر پایه قراردادهای هوشمند و با مکانیزم اثبات سهام (PoS) کار می‌کند. یعنی یک کد برنامه‌نویسی، تمام اتفاقات روی شبکه را کنترل می‌کند و به همین دلیل قابل سانسور و دستکاری نیست و اگر بخواهیم کوچکتری تغییر در شبکه بدهیم، اکثریت مشارکت‌کنندگان باید با تغییر موافق باشند.

برای خرید و نگه‌داری اتر و استفاده از این شبکه نیازی نیست دقیقاً بدانید چطور کار می‌کند؛ همان‌طورکه همین‌حالا هم برای کارکردن با اینترنت تخصص شبکه لازم نیست؛ یک موبایل یا کامپیوتر دارید و چند اپلیکیشن کاربرپسند و ساده. در اتریوم هم، داستان از همین قرار است. برای استفاده از از این شبکه یا خرید و نگه‌داری اتر که درادامه آموزش می‌دهم، فقط کافی است تلفن‌همراه هوشمند یا کامپیوتر داشته باشید تا چند نرم‌افزار را نصب یا در چند وب‌سایت ثبت‌نام کنید.

قرارداد هوشمند (Smart Contract)

قرارداد هوشمند کدی (نرم‌افزار) است که روی بلاک چین آن اجرا می‌شود. در‌صورت وقوع اتفاق‌های از‌پیش‌تعیین‌شده، این نرم‌افزار دستورها را به‌طور‌خودکار اجرا می‌کند.

اصل بر این است که پس از ثبت قرارداد روی اتریوم، هیچ‌کس نمی‌تواند از اجرای آن جلوگیری کند و این قرارداد ضمانت اجرایی دارد.

آنچه باعث تفاوت قرارداد معمولی و قرارداد هوشمند می‌شود، این است که در قراردادهای هوشمند، کدهای کامپیوتری مشکل نیاز به اعتماد را برطرف می‌کنند. با قراردادهای هوشمند می‌‌توان برنامه‌ها و پروژه‌هایی ساخت تا بدون هیچ‌گونه واسطه‌ و از‌کارافتادگی به کارشان ادامه دهند؛ به‌طوری‌که حتی خودِ برنامه‌نویس قرارداد هوشمند هم نمی‌تواند از اجرای آن جلوگیری کند.

بلاکچین اتریوم

اتر هم مانند بیت کوین برای ذخیره سوابق تراکنش‌ها و امنیت آن‌ها از فناوری بلاکچین استفاده می‌کند. بلاکچین را مانند دفتر حساب‌وکتابی در نظر بگیرید که در آن، تمام تراکنش‌های انجام‌شده شبکه اتریوم ثبت می‌شود. به‌عنوان مثال، اگر شما یک اتر برای فرد دیگری ارسال کنید، این تراکنش در بلاکچین برای همیشه ذخیره می‌شود.

بلاکچین اتریوم عمومی است دفتر حساب‌وکتاب ETH عمومی است؛ یعنی هرکس می‌تواند با اتصال مستقیم به شبکه، به‌اصطلاح به نود (Node) تبدیل شود و یک نسخه از دفترکل (شامل همه تراکنش‌ها) را دانلود کند.

بلاکچین اتریوم شفاف است همه می‌توانند تراکنش‌های درون شبکه را بررسی و رهگیری کنند. رقم موجودی‌ها هم مشخص است؛ البته نه اینکه هویت افراد به‌طور‌مستقیم مشخص شود؛ اما می‌توان موجودی آدرس‌های کیف پول را مشاهده کرد.

بلاکچین اتریوم توزیع‌شده است هر کامپیوتری که به شبکه آن متصل و به نود تبدیل شود، یک نسخه کامل از بلاکچین را دریافت می‌کند. بنابراین، بلاک چین آن نقطه شکست واحد ندارد و اگر اطلاعات از کامپیوتری پاک شود، همچنان کامپیوترهای دیگر در سراسر جهان از اطلاعات محافظت می‌کنند.

بلاکچین اتریوم دربرابر سانسور مقاوم است به‌لطف ساختار بلوکی در بلاکچین ETH، تمام داده‌های ذخیره‌شده در بلاکچین زنجیروار به یکدیگر مرتبط هستند؛ به‌گونه‌ای که تغییر یک داده سایر بلاک‌ها را غیرمعتبر می‌کند. این ویژگیِ خاص بلاکچین را تا حد زیادی دربرابر سانسور مقاوم می‌کند.

گس (Gas) در اتریوم چیست؟

گس یا همان کارمزد شبکه اتریوم، مبلغی است که کاربر برای پردازش تراکنش‌هایش در بلاک چین پرداخت می‌کند. در واقع گس همان سوخت کارکردن قراردادهای هوشمند است. گس با واحد گوئِی (Gwei) یا وی محاسبه می‌شود. هر اتر مساوی با ۱ میلیارد Gwei است.

گس در این شبکه به‌صورت مداوم تغییر می‌کند و نمی‌توان یک کارمزد ثابت را برای تراکنش‌ها در نظر گرفت. به طور کلی مقدار گس به پیچیدگی قرارداد هوشمند و شلوغی شبکه بستگی دارد؛ یعنی کارمزد یک تراکنش ساده در مقایسه با کارمزد یک تراکنش در یک پلتفرم وام‌دهی بلاک چینی کمتر است.

مکانیزم اجماع اثبات سهام  (PoS)اتریوم در مقابل اثبات کار اتریوم

در ابتدای کار شبکه Ethereum تا سال ۲۰۲۲، اتر مانند بیت کوین مبتنی‌بر استخراج (ماینینگ) بود. افرادی که می‌خواستند در فرایند ساخت بلاک‌های تراکنش شرکت کنند، باید قدرت پردازش سخت‌افزارهای کامپیوتری را برای شرکت در عملیات استخراج به شبکه اختصاص می‌دادند و شبکه در ازای این قدرت پردازش که در‌نهایت باعث امنیت و تأییدشدن تراکنش‌ها می‌شد، به استخراج‌کنندگان پاداش اعطا می‌کرد. به این فرایند الگوریتم اثبات کار (Proof Of Work) می‌گویند.

تا اینکه طبق برنامه ازپیش‌تعیین‌شده و در طرحی به‌ نام «اتریوم ۲» (ETH ۲.۰)، در سپتامبر۲۰۲۲ (شهریور‌۱۴۰۱) این شبکه برای مقیاس‌پذیری بیشتر (تراکنش‌های سریع‌تر و ارزان‌تر) و کاهش اتلاف انرژی، از اثبات کار به الگوریتم اثبات سهام (Proof Of Stake) کوچ کرد و استخراج Ethereum برای همیشه پایان یافت.

در روش اثبات سهام، افراد برای مشارکت در کار اعتبارسنجی تراکنش‌ها و ایجاد بلاک، باید اتر بخرند و در کیف پول خود به شبکه اختصاص دهند یا به‌عبارت‌دیگر باید سهام‌گذاری (Staking) کنند. بدین‌ترتیب، می‌توانند در کار تأیید تراکنش‌ها مشارکت‌ و به‌عنوان پاداش واحدهای جدید ارز دیجیتال (اتر) دریافت کنند. مشارکت‌کنندگان کارمزد تراکنش‌های شبکه را برای خود برمی‌دارند. با این رویکرد برای مشارکت در شبکه دیگر به خرید سخت‌افزارهای گران‌قیمت و مصرف برق نیاز نیست.

شباهت ها و تفاوت‌های بیت کوین ( BTC ) و اتریوم (ETH)

هر دو ارز دیجیتال هستند: هم بیت کوین و هم اتر دو ارز دیجیتال غیرمتمرکز هستند که در صرافی‌های آنلاین معامله می‌شوند.

هر دو بلاکچین مستقل دارند: مانند بیت کوین، این ارز دیجیتال هم بلاکچین دارد. اطلاعات تراکنش‌ها و قراردادهای هوشمند روی بلاکچین ثبت می‌شود. درادامه، درباره بلاکچین بیشتر توضیح می‌دهم.

هر دو در کیف پول‌ها ذخیره می‌شوند: برای ذخیره بیت کوین و اتر به کیف پول‌های دیجیتال نیاز دارید. درباره این موضوع هم درادامه مقاله توضیح می‌دهم.

هر دو عمومی و بدون نیاز به مجوز هستند: مانند بیت کوین، شبکه اتر هم عمومی است و همه می‌توانند از آن استفاده کنند. هرکسی می‌تواند از این شبکه برای ایجاد تراکنش یا قراردادهای هوشمند بهره ببرد، بدون اینکه نیاز باشد از جایی اجازه بگیرد. اتریوم شفاف و آزاد و عمومی است.

	Bitcoin	Ethereum
خالق	ساتوشی ناکاموتی	ویتالیک بوترین
تاریخ معرفی	اوت ۲۰۰۸	اواخر ۲۰۱۳/ راه‌اندازی رسمی: ۲۰۱۵
هدف و آرمان	پول دیجیتال غیرمتمرکز	تمرکززدایی در همه چیز
محدودیت عرضه	۲۱ میلیون واحد	بدون محدودیت
پروتکل اجماع	اثبات انجام کار (استخراج)	اثبات سهام
شفافیت بلاکچین	دارد	دارد
نماد ارز	BTC	ETH
رتبه در بازار تا اوایل 2023	اول	دوم
سرعت تراکنش	حداکثر ۷ تراکنش در ثانیه	حداکثر ۱۶ تراکنش در ثانیه

تفاوت‌های بیت کوین و اتریوم

هدف خلقت: بیت کوین اولین سیستم‌ پولی غیرمتمرکز و دیجیتال و توزیع‌شده است. بیت کوین خلق شد تا پولی غیرمتمرکز باشد؛ اما فقط پول!

درمقابل، اتریوم یک قدم پا را فراتر گذاشته و امکان اجرای غیرمتمرکز کدهای کامپیوتری (قرارداد هوشمند) را هم فراهم کرده است تا بتوانیم علاوه‌بر پول، بقیه چیزها را هم غیرمتمرکز کنیم.

تراکنش‌های اتریوم سریع‌تر هستند: به‌طورکلی، تراکنش‌های Ethereum سریع‌تر از بیت کوین تأیید می‌شوند. اگر روی شبکه اصلی بیت کوین تراکنش انجام دهید، با کارمزد معمولی شاید تأیید تراکنش شما حدود یک ساعت زمان ببرد؛ اما روی این بلاک چین فرایند تأیید تراکنش فقط چند ثانیه طول می‌کشد.

تعداد واحدهای اتر نامحدود است: یکی از تفاوت‌های اصلی بیت کوین و اتریوم، تعداد واحدهای (عرضه) این دو ارز است. طبق پروتکل بیت کوین، فقط ۲۱میلیون واحد از این ارز دیجیتال استخراج می‌شود؛ درحالی‌که در اتریوم، هیچ محدودیتی وجود ندارد این به‌معنای تورم‌ افسارگسیخته در ETH نیست؛ چراکه تورم سالانه اتر مشخص و محدود و نزدیک به ۴‌درصد است که بسته به شرایط ممکن است کمی افزایش یا کاهش یابد.

کیف پول‌های اتریوم

در حال حاضر اتریوم به‌عنوان ارز دیجیتال شماره ۲ بازار، یک عالمه کیف پول سازگار دارد و همین موضوع پاسخ به این سؤال که «بهترین کیف پول‌های اتریوم چیست؟» را سخت‌تر می‌کند. معروف‌ترین و مطمئن‌ترین کیف پول‌های اتریوم عبارتند از:

کیف پول‌ها اغلب به‌عنوان نسخه پشتیبان به شما مجموعه‌ای ۱۲ یا ۲۴تایی از واژه‌های انگلیسی نمایش می‌دهند که باید آن‌ها را در جایی امن یادداشت کنید. بدین‌ترتیب، با آن کلمات می‌توانید به‌راحتی در هر کیف پول دیگری به دارایی‌های خود دسترسی پیدا کنید.

آینده اتریوم

همان طور که گفتیم ETH بستری غیرمتمرکز برای اجرای قراردادهای هوشمند است. هیچ‌گونه احتمال ازکارافتادگی، سانسور، تقلب یا دخالت واسطه‌ها برای برنامه‌هایی که روی این شبکه اجرا می‌شوند، وجود ندارد. پس آینده اتراز همین ابتدای کار روشن است!

اتریوم اولین و بزرگترین شبکه بلاک چینی برای ساختن قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز است و به عقیده بسیاری، حتی آینده‌اش از بیت کوین هم روشن‌تر خواهد بود. بگذارید یک مثال برایتان بزنیم تا آینده جذاب اتر واضح‌تر باشد:

 

 نقشه راه اتریوم

ویتالیک بوترین در مصاحبه‌ای نقشه راه اتریوم برای سال ۲۰۲۴ را در سرفصل‌های زیر خلاصه کرده است:

• تمرکز روی حل مشکلات مکانیزم اثبات سهام؛
• انتشار برنامه بهبود اتریوم شماره ۴۸۴۴؛
• رسیدن به ظرفیت ۱۰۰ هزار تراکنش در ثانیه؛
• رفع مشکلات استیکینگ
• بهبود ماشین مجازی اتریوم (EVM)
• نقشه راه اتریوم در سال ۲۰۲۴

بوترین در این مصاحبه بر لزوم ارائه راهکارهای غیرمتمرکز برای مشکلاتی سنتی که عموماً راه‌حل‌های متمرکز دارند تأکید کرد. باید منتظر ماند و دید که در سال ۲۰۲۴ چه سرنوشتی در انتظار دومین ارز دیجیتال بزرگ بازار کریپتو است.

سؤالات متداول

آیا حتماً باید یک اتریوم کامل بخریم؟

نه حتماً لازم نیست یک واحد کامل بخرید و کسری از یک اتر (به‌عنوان مثال ۰.۰۱ اتر) را هم می‌شود خرید.

آیا می‌توان اتریوم استخراج کرد؟

خیر، با به‌روزرسانی اتریوم (ETH ۲.۰) استخراج این ارز دیجیتال پایان یافت؛ بنابراین، دیگر نمی‌‌توان اتر استخراج کرد.

اتریوم و اتریوم ۲.۰ چه تفاوتی باهم دارند؟

تا سپتامبر‌ ۲۰۲۲، اتریوم با الگوریتم اثبات کار یا استخراج کار می‌کرد؛ اما با ارتقا در طرحی به‌ نام اتریوم ۲.۰، این پلتفرم به زنجیره اثبات سهام منتقل شد. در‌حقیقت، اتریوم ۲.۰ همان نسخه قبل است که ارتقا پیدا کرده و بهبود یافته است.

آیا اتریوم رایگان داریم؟

پاسخ کوتاه و صریح به این سؤال «نه» است؛ پس مراقب کلاهبرداری‌ها و وب‌سایت‌هایی که وقتتان را تلف می‌کنند، باشید.

انتشار این مقاله توسط صرافی سون استار صرفا جهت اطلاع رسانی و آگاهی بخشی در مورد ارزهای رمزپایه می باشد و صرافی سون استار هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد.

حاصل سالها تجربه ما در امور ارزی جلب اعتماد مشتریان عزیز می باشد

اعتماد شما افتخار ماست

سرعت – دقت – اعتماد (SAT)